Kontynuując tradycję...

Definicja Karate


"Zwycięstwo samo w sobie nie jest w karate tradycyjnym celem ostatecznym. Karate tradycyjne jest sztuką samoobrony , która wykorzystuje wyłącznie i w najbardziej skuteczny sposób ciało ludzkie. Znajdują w nim zastosowanie głównie techniki bloków, ciosów, uderzeń i kopnięć, w połączeniu z innymi powiązanymi z nimi ruchami".

(Statut ITKF, Artykuł 1, Ustęp 1.3)


Poprzez karate tradycyjne człowiek zyskuje środki do poszerzenia i pogłębienia swych zdolności fizycznych i umysłowych. Dzięki ciągłemu poszukiwaniu doskonałości technicznej następuje wszechstronny rozwój możliwości jednostki ludzkiej. Podczas gdy osiąganie kolejnych szczebli w hierarchii sportowej jest sprawą wyłącznie doskonalenia techniki, poszukiwania karate tradycyjnego nie napotykają na drodze swego rozwoju żadnych ograniczeń. Jedyne istniejące granice to zdolność człowieka do poszerzania sfery swych możliwości oraz potencjał w dążeniu do nowych osiągnięć, a i te należy ustawicznie próbować przekraczać.


Historia


Ewolucja karate tradycyjnego osiągnęła swój końcowy etap około 1930 roku na terenie Japonii. Podstawowe techniki wzięły wcześniej początek w to-de, sztuce walki bez broni, która rozwinęła się na japońskiej wyspie Okinawie. Rozwój to-de nastąpił, gdy ówczesne władze Okinawy zabroniły ludności posiadania jakiejkolwiek broni. Samo okinawskie to-de oparte było na chińskiej sztuce walki, znanej jako chuan- fa. Korzenie chuan- fa sięgają ponad tysiąc lat wstecz. Ogólnie uważa się, iż największy wpływ na rozwój okinawskiego to-de miała odmiana chuan-fa, zwana nan-pei-chun, która rozkwitła w chińskiej prowincji Fukien. Rezultatem uzupełnienia filozofii sztuk wojennych o podstawowe techniki to-de stało się karate tradycyjne. Nastąpiło to około roku 1600, kiedy rozmaite japońskie sztuki walki zlały się w jedno, zarówno pod względem techniki jak filozofii. Właśnie stopienie się sztuki walki w jeden system sztuk wojennych zdecydowało o powstaniu budo. Razem z budo narodziła się potrzeba ustawicznego poszukiwania doskonałości człowieka W obrębie karate tradycyjnego istnieje wiele tak zwanych stylów (systemów szkół ). Jednakże dzielą się one na 2 zasadnicze grupy: shuri-te (włącznie z tomari-te) oraz naha-te. Shuri-te rozwinęło się w okręgu Okinawy zwanym Shuri ( obecnie wchodzącym w skład miasta Naha). Shuri-te opiera o się na chińskiej chuan-fa z okresu 1400 A.D. Zostało rozwinięte w sobie tylko właściwy sposób w geo-politycznych warunkach Okinawy. Naha-te wywodzi się wprost od nan-pei-chun z lat 90-tych ubiegłego stulecia. Zostało sprowadzone do okinawskiego okręgu Nahabezpośrednio z chińskiego Fukien. Różnice pomiędzy karate tradycyjnym a szkołami nowoczesnymi Karate tradycyjne, czyli oryginalne karate, powstało w Japonii jako sztuka walki. Praktycznie rzecz biorąc karate tradycyjne opiera się na koncepcji "ciosu kończącego".Cios kończący definiuje się jako tech-nikę wystarczającą do unieszkodliwienia przeciwnika. Wraz z techni-kami towarzyszącymi technika ciosu kończącego jednoczy w sobie moc całego ciała, skupiając ją na jednym uderzeniu. Przebieg zawo-dów karate tradycyjnego od początku do końca oparty jest na sztuce samoobrony. Jedynie technika ciosu kończącego zaliczana jest jako zdobyty punkt. Co więcej, zgodnie z zasadą, że cios kończący jest ostatnim ciosem zadanym w walce, w zawodach karate tradycyjnego starcia prowadzone są do zdobycia 1 punktu. Dzięki ścisłemu prze-strzeganiu tej zasady do minimum sprowadzona zostaje ilość posu-nięć i niestarannie wykonanych technik. Podobnie jak w przypadku każdej innej sztuki samoobrony, wzrost i waga przeciwnika nie są tu ani określone, ani też istotne. Zasady samoobrony wymagają gotowości odparcia ataku każdego prze-ciwnika, niezależnie od jego wagi i wzrostu. Co więcej, niejedno-krotnie napastnik bywa potężniej zbudowany od napadniętego. Jako dyscyplina sportu, karate tradycyjne wykorzystuje zawody jako jeden ze środków treningowych i sposób wzbogacenia ogólnego rozwoju człowieka poprzez osiągnięcie lepszej równowagi emocjonalnej, dyscypliny wewnętrznej i zgodności z zasadami etykiety. Razem wzięte, cele te wyznaczają zrąb przepisów spor-towych karate tradycyjnego. Korzenie innych, nowoczesnych szkół karate sięgają w swym rozwoju karate tradycyjnego. Nowe szkoły oparły swoje techniki i postawy na bazie uderzeń i kopnięć japońskiego karate. Zachowując podobieństwo zewnętrzne, szkoły te wprowadziły jednak zasadnicze modyfikacje. Zapewne najbardziej brzemienna w skutki okazała się zmiana podejścia filozoficznego i przeniesienie nacisku ze sztuki walki i samoobrony na rzecz punktowanej konkurencji sportowej, polegającej na zadawaniu ciosów i kopnięć. Przykładowo, nie potrzeba eksperta, by zauważyć, że szkoły nowoczesne przejęły z karate sposoby uderzeń i kopnięć jedynie w najbardziej ogólnym i dowolnym sensie. Punkty w walce sportowej przyznawane są tam na podstawie możliwie jak najszybszego i jak najbardziej precyzyjnego trafienia w cel pięścią lub stopą. W tej sytuacji niepotrzebny stał się wymóg "ciosu kończącego". W rezultacie zbędne okazało się wkładanie w uderzenia siły powstałej z ruchu całego ciała. Co więcej, główny nacisk położony został na oszczędność ruchów. W tym najważniejszym względzie dynamika ciała nowoczesnych szkół karate jest całkowitą odwrotnością dynamiki w karate tradycyjnym. Wyzbywszy się wymogu ciosu kończącego, nowe szkoły karate oparły w zamian swe przepisy sportowe na systemie wielo-punktowym. W przypadku organizacji karate nowoczesnego mamy zazwyczaj do czynienia z systemami przyznającymi albo trzy, albo sześć razy pół punktu. Karate tradycyjne opiera się na sztuce samo-obrony. Jako że w konsekwencji waga i wzrost przeciwnika są bez znaczenia, nie istnieją kategorie wagowe. Tymczasem nowoczesne szkoły karate spoglądają na walkę z perspektywy konkurencji sportowej, a nie sztuki. Stąd jedna z nowoczesnych szkół karate ma aż siedem różnych kategorii wagowych. 

Sensei - instruktor


Tradycje, etykieta i postawa budo oraz wszystkich innych sztuk wojennych Japonii sięgają korzeniami wiele stuleci wstecz. Jednym z najważniejszych aspektów tego dziedzictwa jest postać nauczy-ciela ze wszystkimi powinnościami. Obowiązki instruktora karate porównuje się do zasady działania kompasu, w tym sensie, iż wskazuje on swym uczniom prawidłowy kierunek drogi; zyskuje szacunek i zaufanie uczniów dając przykład nienagannej postawy i nieskazitelnego charakteru; poprzez ustawiczny wysiłek i pracę nad podniesieniem się na wyższy poziom techniczny zawsze o krok wyprzedza rozwój swojego ucznia, znowu wskazując tym drogę; dzięki uważnej analizie fizycznej, psychicznej i psychologicznej kondycji ucznia zawsze znajduje się w odpowiedniej pozycji, by pokierować jego rozwojem we właściwym kierunku. Tak rozumiany symbol kompasu jest wskaźnikiem oddania i poświęcenia się standa-rdom karate tradycyjnego, jako instruktora, trenera i nauczyciela. 





(Na podstawie pism i wypowiedzi Hidetaki Nishiyamy, wygłoszonych na seminarium w Warszawie w dn. 23 -25stycznia 1995 opublikowane w Świecie Karate - magazynie PZKT październik 1998)